Μάχη του Σκρα (17/30 Μαΐου 1918)

 

  Στις 22 Μαρτίου/4 Απριλίου 1918 ο Αρχιστράτηγος Γκυγιωμά (Marie Luis Adolfe Guillaumat), Διοικητής της Συμμαχικής Στρατιάς Ανατολής, διέταξε τον Στρατηγό Ζερόμ (Gérôm), Διοικητή της 1ης Ομάδας Μεραρχιών, να εκτελέσει ευρείας κλίμακας επιθετικό εγχείρημα, με σκοπό την αγκίστρωση των εχθρικών δυνάμεων στον τομέα ευθύνης του. Η ζώνη ευθύνης της 1ης Ομάδας Μεραρχιών εκτεινόταν από το χωριό Νότια έως τον Αξιό ποταμό και διέθετε την 122α Γαλλική Μεραρχία και το Σώμα Στρατού Εθνικής Άμυνας. Το ελληνικό Σώμα, υπό τον Αντιστράτηγο Εμμανουήλ Ζυμβρακάκη, αποτελείτο από τη Μεραρχία Αρχιπελάγους, τη Μεραρχία Κρήτης και τη Μεραρχία Σερρών.

   Έναντι των συμμαχικών δυνάμεων ήταν εγκατεστημένη η 5η Βουλγαρική Μεραρχία, η οποία αποτελείτο από επτά συντάγματα. Οι εχθρικές θέσεις ήταν οργανωμένες από τον Δεκέμβριο του 1917 και ήταν ενισχυμένες με ανθεκτικά καταφύγια και συρματοπλέγματα.[1]

    Κύριος αντικειμενικός σκοπός της 1ης Ομάδας Μεραρχιών ήταν η κατάληψη του Σκρα ντι Λέγκεν, ενώ το σχέδιο ενεργείας προέβλεπε επίθεση σε δύο χρόνους. Συγκεκριμένα, σε πρώτο χρόνο θα καταλαμβανόταν το ύψωμα Σκρα και σε δεύτερο χρόνο θα καταλαμβάνονταν τα υψώματα Τουμουλούς και Σερφ Βολάν. Την κύρια επίθεση εναντίον του Σκρα θα αναλάμβανε η Μεραρχία Αρχιπελάγους, ενώ η Μεραρχία Σερρών θα κάλυπτε το δυτικό πλευρό της Μεραρχίας Αρχιπελάγους και θα καταλάμβανε τη γραμμή Λαγκαδιά-ύψωμα Σαγράδα-ύψωμα Μπλοκ Ροσέ. Η Μεραρχία Κρήτης θα κάλυπτε το δεξιό πλευρό της Μεραρχίας Αρχιπελάγους και θα καταλάμβανε τα υψώματα 789 και 459.[2] Το μέτωπο επίθεσης της Μεραρχίας Αρχιπελάγους εκτεινόταν από το Ραβέν ντε Σασέρ έως το Ραβέν ντε Βολτιζέρ (όχι). Η επίθεση θα πραγματοποιείτο με τρία συντάγματα σε πρώτο κλιμάκιο, με το 6ο Σύνταγμα Αρχιπελάγους στα δεξιά, το 1ο Σύνταγμα Σερρών στο κέντρο και στα αριστερά το 5ο Σύνταγμα Αρχιπελάγους.[3]

    Στις 16/29 Μαΐου το συμμαχικό πυροβολικό έπληξε τους αντικειμενικούς σκοπούς της επίθεσης, ενώ καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας εκτελέστηκαν βολές παρενοχλήσεως και καταστροφής. Την επομένη, στις 0455, εκτοξεύτηκε η κύρια επίθεση από τη Μεραρχία Αρχιπελάγους εναντίον του υψώματος Σκρα, με την υποστήριξη πυρών πυροβολικού. Ο καιρός ήταν νεφελώδης και βροχερός και ευνοούσε την επίθεση, γιατί τύφλωνε τα εχθρικά παρατηρητήρια. Όμως το απόκρημνο έδαφος και οι ισχυρά οργανωμένες εχθρικές θέσεις επέτειναν τις δυσχέρειες της επίθεσης. Η Μεραρχία παρά τις δυσκολίες επιτέθηκε με ακάθεκτη ορμή, υποστηριζόμενη συνεχώς από το συμμαχικό πυροβολικό. Μετά από σύντομο αλλά σκληρό αγώνα, τα ελληνικά τμήματα κατάφεραν μέχρι τις 0700 να καταλάβουν τα υψώματα Σκρα, Τουμουλούς και Σερφ Βολάν. Η αντίδραση του εχθρού περιορίστηκε σε εκτέλεση πυκνών φραγμών πυροβολικού επί του Σκρα. Αντεπιθέσεις που εκδηλώθηκαν από τα βουλγαρικά στρατεύματα για την ανακατάληψη των εδαφών, τόσο κατά το απόγευμα όσο και κατά τη διάρκεια της νύχτας, αντιμετωπίστηκαν με επιτυχία από τα συμμαχικά στρατεύματα. Από την επομένη, 18/31 Μαΐου, άρχισε η οργάνωση των καταληφθέντων θέσεων. Συνελήφθησαν 1.835 Βούλγαροι αιχμάλωτοι και κυριεύθηκε άφθονο πολεμικό υλικό. Οι απώλειες της Μεραρχίας Αρχιπελάγους ανήλθαν σε 24 αξιωματικούς και 314 οπλίτες νεκρούς και 54 αξιωματικούς και 1.723 οπλίτες τραυματίες. Υπήρχαν, επίσης, 2 αξιωματικοί και 162 οπλίτες αγνοούμενοι.[4]

    Παράλληλα με τη Μεραρχία Αρχιπελάγους, η Μεραρχία Κρήτης εξαπέλυσε επίθεση στις 0455, με το 7ο και 8ο Σύνταγμα στην πρώτη γραμμή. Σε σύντομο χρονικό διάστημα το 7ο Σύνταγμα κατέλαβε το ύψωμα 789, ενώ το 8ο Σύνταγμα ολοκλήρωσε την κατάληψη του υψώματος 459 στις 1400. Σε όλη τη διάρκεια της επίθεσης υπήρχε υποστήριξη από το συμμαχικό πυροβολικό. Μετά την κατάληψη των αντικειμενικών σκοπών, τα τμήματα σταθεροποιήθηκαν επί των υψωμάτων και άρχισε η αμυντική οργάνωση του εδάφους. Συνελήφθησαν 210 Βούλγαροι αιχμάλωτοι, ενώ οι απώλειες της Μεραρχίας ανήλθαν σε 71 νεκρούς και 314 τραυματίες.[5]

    Η Μεραρχία Σερρών, στο αριστερό, εξαπέλυσε επίθεση στις 0455 της 17ης/30ής Μαΐου, με το 2ο Σύνταγμα στην πρώτη γραμμή. Το συμμαχικό πυροβολικό είχε εκτελέσει βολές προπαρασκευής με σκοπό την άμβλυνση της εχθρικής αντίστασης. Η Μεραρχία κατάφερε μέχρι στις 0645 να καταλάβει τη γραμμή Λαγκαδιά-Σαγράδα-Μπλοκ Ροσέ, χωρίς να συναντήσει ισχυρή εχθρική αντίσταση. Συνελήφθησαν δεκαοκτώ Βούλγαροι αιχμάλωτοι και κυριεύτηκε μικρή ποσότητα πολεμικού υλικού. Οι απώλειες της Μεραρχίας ανήλθαν σε 32 νεκρούς και 113 τραυματίες.[6]

    Η νίκη των ελληνικών δυνάμεων στη μάχη του Σκρα προκάλεσε τον θαυμασμό των Συμμάχων και εξασφάλισε την εμπιστοσύνη τους. Ήταν η πρώτη σημαντική συμβολή του Ελληνικού Στρατού στη συμμαχική προσπάθεια κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.


[1]     Αρχείο ΓΕΣ/ΔΙΣ, Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, Φ.232/Α/2, Έκθεση Συγκρότησης, Επιστράτευσης, Συγκέντρωσης και Δράσης της Μεραρχίας Σερρών μέχρι τέλος Δεκεμβρίου 1918, 45-46.

[2]      ΓΕΣ/ΔΙΣ, Ο Ελληνικός Στρατός κατά τον Πρώτον Παγκόσμιον Πόλεμον 1914-1918. Η Συμμετοχή της Ελλάδος εις τον Πόλεμον 1918 (στο εξής: Η Συμμετοχή της Ελλάδος), τόμος δεύτερος, Αθήναι 1961, παράρτ. 3, 212-214.

[3]     Αρχείο ΓΕΣ/ΔΙΣ, Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, Φ.234/Β/3, Διαταγή Επιχειρήσεων της Μεραρχίας Αρχιπελάγους υπ’ αριθ. 110 της 14ης/27ης Μαΐου 1918.

[4]     Αρχείο ΓΕΣ/ΔΙΣ, Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, Φ.234/Α/1, Έκθεση Πεπραγμένων της Μεραρχίας Αρχιπελάγους της 20ής Απριλίου 1919 από της συγκροτήσεώς της μέχρι τέλους του 1918, 49-50.

[5]     Αρχείο ΓΕΣ/ΔΙΣ, Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, Φ.228/Α/2, Περιληπτική Έκθεση της Μεραρχίας Κρήτης της 10ης Μαρτίου 1919 σχετικά με τη δράση της κατά τη μάχη του Σκρα ντι Λέγκεν (17 Μαΐου 1918), 14.

[6]     Αρχείο ΓΕΣ/ΔΙΣ, Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, Φ.232/Α/2, Έκθεση Συγκρότησης, Επιστράτευσης, Συγκέντρωσης και Δράσης της Μεραρχίας Σερρών μέχρι τέλος Δεκεμβρίου 1918, 55.